विद्यालय भनेको ज्ञानको मन्दिर हो। शिक्षाको माध्यमबाट व्यक्ति सुसंस्कृत, अनुशासित र ज्ञान सम्पन्न बन्न सक्छ। विद्यालयको भूमिका केवल पठन-पाठनमा सीमित छैन, यसले विद्यार्थीलाई सामाजिक, नैतिक तथा व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गर्दै उनीहरूको उज्जवल भविष्यको आधारशिला तयार गर्छ।
आजको समयमा, शिक्षा प्रत्येक व्यक्तिको मौलिक अधिकार हो। शिक्षाले मात्र समाजलाई अगाडि बढाउन सक्छ। विद्यालयले विद्यार्थीलाई आत्मनिर्भर बनाउने, उनीहरूको सोचलाई विकसित गर्ने, र नेतृत्व क्षमताको विकास गर्ने काम गर्छ।
केही वर्षअघिसम्म सरकारी विद्यालयहरू निजी विद्यालयको तुलनामा कमजोर मानिन्थ्यो। तर अहिले समय बदलिएको छ। नेपाल सरकारले शिक्षा क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिँदै सरकारी विद्यालयहरूलाई सुधार गर्न थालिसकेको छ।
सरकारी विद्यालयहरूमा अब सुविधायुक्त भवन, पुस्तकालय, ल्याब, कम्प्युटर कक्षा तथा डिजिटल शिक्षण प्रणालीको विकास हुँदैछ। विद्यार्थीहरूलाई आवश्यक पर्ने पूर्वाधार तयार पारिँदैछ।
शिक्षकहरूलाई विभिन्न तालिम प्रदान गरी नयाँ तथा प्रभावकारी शिक्षण पद्धति अपनाइँदैछ। प्रविधि-आधारित शिक्षण, ई-लर्निङ, तथा अन्तरक्रियात्मक कक्षाको व्यवस्था गरिएको छ।
नेपाल सरकारले सरकारी विद्यालयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरूलाई निःशुल्क पाठ्यपुस्तक, पोशाक, तथा मध्याह्न भोजनको सुविधा दिएको छ। यसले आर्थिक रूपमा कमजोर वर्गका विद्यार्थीहरूलाई शिक्षामा पहुँच उपलब्ध गराएको छ।
पहिले सरकारी विद्यालयका नतिजा कमजोर हुने गर्दथे। अहिले भने यसमा सुधार देखिएको छ। विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धिलाई ध्यानमा राखी पाठ्यक्रम परिमार्जन गरिएको छ, जसले परीक्षाफलमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।
आजकल सरकारी विद्यालयहरूमा स्मार्ट क्लासरूम, डिजिटल बोर्ड, कम्प्युटर र इन्टरनेटको प्रयोग बढ्दै गएको छ। यसले विद्यार्थीहरूलाई नयाँ प्रविधिसँग जोड्ने मौका प्रदान गरेको छ।
विद्यालयले समाज निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। सरकारी विद्यालयहरूको सुधारसँगै अब निजी विद्यालयहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने स्तरमा आइपुगेका छन्। गुणस्तरीय शिक्षा प्रवाह गर्न सरकार र शिक्षण संस्थाहरूले निरन्तर सुधार जारी राख्नुपर्छ।
नेपालको भविष्य उज्जवल बनाउन शिक्षामा गरिएको लगानी दीर्घकालीन रूपमा फलदायी हुनेछ। सरकारी विद्यालयहरूमा भएका सकारात्मक परिवर्तनहरूलाई निरन्तरता दिएर, सबै विद्यार्थीलाई समान अवसर प्रदान गर्नुपर्छ।
